Koszty sądowe spraw cywilnych z prawa pracy, czyli fikcja darmowego postępowania sądowego

[wdfb_like_button]

Na wstępie informuję, że nie jest to próba zniechęcenia kogokolwiek do występowania przeciwko pracodawcy:

  • z odwołaniem od wypowiedzenia umowy o pracę, w celu przywrócenia do pracy albo orzeczenia odszkodowania;
  • o wypłatę należnego mu wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych,
  • o zapłatę ekwiwalentu za urlop, zaległych premii etc.

Chciałam jedynie zwrócić uwagę, że wbrew obiegowym opiniom, sprawy z zakresu prawa pracy  nie są bezpłatne. Zanim zdecydujemy się na złożenie  pozwu, warto zastanowić się nad ewentualnymi kosztami postępowania.

Wariant I – jak do sądu, to tylko po wygraną.

Z jednej strony, art. 35 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uspokaja nas, że opłatę podstawową w kwocie 30 zł  pobiera się wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, no to już ochoczo biegniemy z pozwem do sądu.

Z drugiej strony, kolejne zdanie tego artykułu chłodzi nasze zapędy wskazaniem, że w przypadkach, gdy wartość przedmiotu sporu przewyższa 50 000 zł, od wszystkich pism procesowych podlegających opłacie pobiera się opłatę stosunkową. No i już wyhamowaliśmy przed wyjściem z progu, bo zanim pójdziemy dalej, warto by policzyć ile to trzeba wpłacić z góry, żeby odzyskać na koniec procesu należne nam pieniądze.

Opłata stosunkowa wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, nie może być ona niższa niż 30 zł oraz wyższa niż 100 000 zł. No to mamy przedział, w którym się ona mieści. Teraz tylko obliczamy wysokość naszych żądań i jesteśmy w domu, tzn. w sądzie. Dla przykładu, jeżeli pracownik domaga się nawiązania, ustalenia istnienia lub przywrócenia do pracy, to przy umowach na czas określony wartością przedmiotu sporu będzie suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, lecz nie więcej niż za rok, a przy umowach na czas nieokreślony – za okres jednego roku.  Jeśli wychodzi nam mniej lub równo 50 000 zł, to nie uiszczamy opłaty; jeśli powyżej 50 000 zł, to obliczamy 5 % od przedmiotu sporu i taką opłatę stosunkową wpłacamy przy składaniu pozwu w sądzie.

Nie liczę kosztów pomocy prawnej, bo przecież poradzimy sobie sami. Obowiązku  zastępstwa procesowego nie ma, więc nie trzeba korzystać z profesjonalnego pełnomocnika. Na szczęście, na tym etapie, nie interesuje nas, jaką kancelarię prawną zatrudni pracodawca i ile za nią zapłaci. No może tylko pod względem równości sił i możliwości wpływu profesjonalnych pełnomocników na wynik procesu, warto zastanowić się nad wsparciem, w kluczowych momentach toczącego się sporu.

Sprawa bez przeszkód mknie do szczęśliwego finału. Zwycięstwo! Koniec procesu i tematu kosztów.

Wariant II – czarny scenariusz. Mało prawdopodobny ale jednak możliwy, więc dla zachowania równowagi opiszę również i tę sytuację.

Jeśli okaże się, że mimo naszej pewności co do:

  • słuszności sprawy,
  • niepodważalnych dowodów,
  • braku wątpliwości co do należnej nam kwoty roszczeń,

z zupełnie niezrozumiałych przyczyn, wyrok sądu nie będzie dla nas korzystny, to okaże się, że kwestia kosztów sądowych jeszcze się nie skończyła.

Wysokość poniesionych kosztów przez pracodawcę na zastępstwo procesowe (co do zasady) nadal nas nie interesuje ale rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokatów/radców prawnych obowiązujące od 1 stycznia 2016 roku już tak. Według tych rozporządzeń oblicza się koszty zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika.

Stawki minimalne od tego roku wzrosły dwukrotnie. I tak, stawka minimalna z zakresu prawa pracy o nawiązanie umowy o pracę, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub ustalenie sposobu ustania stosunku pracy wynosi 360 zł.

Stawki minimalne w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych za czynności adwokackie/radcowskie wynoszą:

koszty sądowe

Powyższe stawki dotyczą spraw nie wymagających przeprowadzenia rozprawy.

W sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy, opłatę ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną.  W przypadkach uzasadnionych, opłatę za czynności adwokackie/radcowskie przed organami wymiaru sprawiedliwości można ustalić w maksymalnej wysokości, do wartości 6 – krotności  stawki minimalnej, nie większej jednak niż wartość przedmiotu sporu. Nowym rozwiązaniem jest możliwość wskazania wprost jakie wynagrodzenie zostało uiszczone na rzecz adwokata / radcy prawnego i żądanie zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego w wysokości kosztów faktycznie poniesionych. Biorąc pod uwagę art. 98 kpc mówiący, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty procesu, to sytuacja przegranego nie wygląda ciekawie.

Podwyższenie stawek minimalnych spowodowało zwiększenie finansowego ryzyka związanego z obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa stronie przeciwnej, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, w przypadku przegrania przez nas sprawy. Zanim więc udamy się z pozwem do sądu, oszacujmy ewentualne koszty:

  • przy wnoszeniu pozwu,
  • wsparcia prawnego,
  • zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich/radcowskich drugiej strony,  w razie niepowodzenia.

Mając świadomość co nas może spotkać, decydując się na skierowanie sprawy na drogę sądową, będziemy przygotowani na ewentualne koszty procesu oraz bardziej zmotywowani do walki o pozytywny dla nas wynik batalii sądowej. Powodzenia!

P.S.
Pominęłam apelację, kasację, bo wszystko kończy się w pierwszej instancji 🙂 Pracodawca/pracownik nie odwołuje się od wyroku, bo po co ma ponosić dodatkowe koszty i tracić czas, skoro może zaakceptować i wykonać orzeczenie sądu.

Jeśli nie proces sądowy, to co? A może by tak wybrać mediacje. Z pracodawcą? Czemu nie.
I szybciej, i taniej. Postępowanie sądowe zostanie nam na wszelki wypadek, jeśli nie uda się porozumieć w drodze mediacji. Ale o mediacji napiszę następnym razem.

Materiał powstał  w oparciu o następujące akty prawne:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy (Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141);
Kodeks postępowania cywilnego z dnia 17 listopada 1964 roku (Dz. U. Nr 43, poz. 296);
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku (Dz. U. Nr 167, poz. 1398);
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800);
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).

Dodaj komentarz

Call Now Button